pas op voor het verrassende, frisse boek
Als je al flink op weg bent met het schrijven van je boek dwingen ideeën voor een nieuw boek zich op. Een verrassend en fris boek dat veel beter is. Of niet?
Een roman schrijven duurt lang. Onderweg ben je al zes keer uitgestapt want om de honderd kilometer doemt iets machtigs interessants op in de berm. Iets dat grondig bekeken moet worden. Dat komt ook goed uit, want je begon achter het stuur te knikkebollen. Je wilt het eindpunt bereiken, heus wel, alleen lijkt wat je in de berm tegenkomt telkens een verrassend beginpunt. Het is woest aantrekkelijk (want nieuw en mysterieus) en beslist beter en interessanter dan waar je nu naar op weg bent. Als je de route wijzigt zal het je veel bieden. Het nieuwe boek is namelijk niet alleen plezieriger en eenvoudiger om te schrijven. Het zal je ook bergen royalty's, erkenning en roem opleveren. Toch stap je (mokkend) weer in en hervat de tocht.
Het schrijven van je boek gaat steeds meer op werk lijken en je verbaast je over je eigen naïviteit. Schrijven is hard werken. Wist je dat niet allang? Het duurt lang en het is doorzetten. Het is niet anders. Veel beginnende schrijvers vertragen als ze eenmaal over de helft zijn en in sommige gevallen komen ze voor lange tijd of voorgoed stil te liggen. Een schrijver en mede docent zei over die halverwege fase: 'Nu begint het leukste. Je hebt alles staan en hoeft alleen nog maar te schuiven en gaten te vullen.' Maar dat werkt niet voor iedereen zo.
Hoe wapent een schrijver zich tegen die verrassende frisse boeken die staan te lonken langs de weg?
1 │ Wees op je hoede. Elk ander boek lijkt mooier en makkelijker als je over de helft bent. Verrassende, frisse boeken kom je zelden tegen aan het begin van je boek. Meestal ben je al halverwege of over de helft. Je hebt in grote lijnen al gezegd wat je wilde zeggen. In je hoofd is het verhaal al geschreven, voor jou is het boek al af maar voor de lezer nog niet.
2 │ Geef gas. Ga weg van de plek waar het frisse boek lonkt. Verlaat die berm. Houd je ogen op de weg en concentreer je op de route die je naar het eens vol overtuiging gekozen eindpunt brengt. Met andere woorden: maak af waar je aan begonnen bent. Dat is één van de simpele sleutels tot het schrijven van een boek.
3 │ Begrijp het. Het nieuwe idee wil je helpen. Het wil dat je zonder ballast kan beginnen aan een nieuw boek. Dan hoef je dat ene rammelende personage niet aan te scherpen of die dialoog in de climax te verbeteren. Nou verbeteren...je bent eigenlijk nog niet eens begonnen omdat het zo verdomde lastig is al die onderhuidse, subtiele emoties te laten zien. Het nieuwe idee neemt je in bescherming. Het zegt dat je al het moeilijke mag laten liggen want het verrassende, frisse boek is veel eenvoudiger om te schrijven.
4 │ Leg vast en laat met rust. Blijft het verrassende boek je achtervolgen? Leg het dan vast. Trek er een ononderbroken speelse werkdag voor uit. Noteer de verhaallijn, werk dat ene interessante personage uit of schrijf een complete scène. Daarna: laat het met rust.
5 │ Zeg het. Fluister het. Schreeuw het: 'Nee!' Zolang je werkt aan een boek ben je bezet. Dus zeg je nee. Er zijn duizenden schrijvers die het niet over hun lippen krijgen. Het enige verschil tussen deze schrijvers en de schrijver bij wie dat wel lukt, is dat deze een boek afrond. Wees streng en wijs het nieuwe boek keer op keer de deur.
© Sabine Wisman (die al eens in de valkuil van het verrassende, frisse boek stapte).
